انواع نما در فیلمبرداری و ساخت ویدیو با هوش مصنوعی؛ ۱۲ اندازه قاب با پرامپت آماده
هر اندازه نما چه چیزی را نشان میدهد، چه حسی میسازد و در پرامپت ویدیو هوش مصنوعی دقیقاً چه بنویسیم تا مدل همان قابی را بسازد که در ذهن داریم.
انواع نما بر اساس اندازه، از دور به نزدیک: نمای خیلی باز (EWS)، نمای باز (WS)، نمای کامل یا تمامقد (FS)، نمای متوسط باز (MLS)، نمای متوسط (MS)، نمای متوسط نزدیک (MCU)، نمای نزدیک یا کلوزآپ (CU) و نمای خیلی نزدیک (ECU). چهار نمای پرکاربرد دیگر هم داریم: نمای معرف، اینسرت، نمای دونفره و نمای از روی شانه. در پرامپت ویدیو هوش مصنوعی، اسم انگلیسی نما را اول پرامپت بنویسید و دقیق بگویید چه بخشی از سوژه در قاب است.
یک صحنه را تصور کنید: زنی پشت پنجره یک کافه، شب، باران روی شیشه.
از دور، وقتی خیابان خیس و چراغهای شهر هم در قاباند، این صحنه درباره تنهایی است. از نزدیک، وقتی فقط چشمهایش را میبینیم که به خیابان خیره مانده، درباره انتظار است. آدم همان است، کافه همان. فقط اندازه نما عوض شده.
همین تصمیم ساده، که دوربین چقدر به سوژه نزدیک باشد، نصف کار کارگردانی است. و در ساخت ویدیو با هوش مصنوعی اهمیتش بیشتر هم شده، چون مدل جای شما سر صحنه نیست؛ اگر نگویید، خودش تصمیم میگیرد. معمولاً هم یک نمای متوسط بیحس انتخاب میکند.
01نما چیست و اندازه نما را چه چیزی تعیین میکند؟
نما (به انگلیسی shot و به فرانسوی پلان) یک برداشت پیوسته از دوربین است؛ از لحظهای که تصویر شروع میشود تا اولین کات. اندازه نما میگوید چه مقدار از سوژه و محیط در قاب دیده میشود.
دو چیز اندازه نما را تعیین میکنند: فاصله دوربین از سوژه و فاصله کانونی لنز. با لنز تله از دور هم میشود کلوزآپ گرفت، ولی حسش با کلوزآپی که دوربین از نزدیک گرفته فرق دارد؛ پسزمینه فشردهتر و صافتر دیده میشود.
اندازه نما را با دو مفهوم نزدیک به آن قاطی نکنید:
- زاویه دوربین: دوربین از کجا نگاه میکند؛ از پایین، از بالا، همسطح چشم.
- حرکت دوربین: دوربین در طول نما چه میکند؛ ثابت است، جلو میرود، دور سوژه میچرخد.
این سه با هم ترکیب میشوند. «نمای نزدیک از زاویه پایین با حرکت آرام به جلو» یک نمای کامل است. این مقاله فقط درباره اولی است؛ حرکت دوربین را در واژهنامه حرکت دوربین گفتهایم.
02جدول ۱۲ نمای پرکاربرد با معادل پرامپت
ستون آخر همان عبارتی است که در پرامپت انگلیسی مینویسید. مدلهای ویدیو این اصطلاحات را از هزاران فیلم یاد گرفتهاند و خوب میفهمند.
| نما | چه چیزی در قاب است | کِی استفاده کنیم | در پرامپت |
|---|---|---|---|
| نمای خیلی باز (EWS) | محیط وسیع؛ سوژه خیلی کوچک یا اصلاً دیده نمیشود | شروع داستان، نشان دادن عظمت یا تنهایی | extreme wide shot |
| نمای باز (WS / LS) | سوژه کامل و بخش بزرگی از محیط | معرفی لوکیشن و جای سوژه در آن | wide shot |
| نمای کامل یا تمامقد (FS) | سوژه از سر تا پا، قاب را پر کرده | حرکت بدن، لباس، رقص، ورزش | full shot, head to toe |
| نمای متوسط باز (MLS) | از زانو به بالا | راه رفتن و حرف زدن همزمان، حس وسترن | medium long shot, from the knees up |
| نمای متوسط (MS) | از کمر به بالا | گفتوگو، کار با دست، بیشتر نماهای تبلیغاتی | medium shot, from the waist up |
| نمای متوسط نزدیک (MCU) | از سینه به بالا | مصاحبه، گوینده، حرف زدن رو به دوربین | medium close-up, chest up |
| نمای نزدیک / کلوزآپ (CU) | صورت یا یک شیء، قاب را پر کرده | احساس، واکنش، محصول در نمای اصلی | close-up of her face |
| نمای خیلی نزدیک (ECU) | یک جزء: چشم، لب، انگشت، بافت | تعلیق، تأکید، لحظه کلیدی | extreme close-up of her eye |
| نمای معرف (Establishing) | معمولاً باز؛ «کجا هستیم» | اول هر سکانس یا تغییر مکان | establishing shot of ... |
| نمای اینسرت (Insert) | نزدیک از یک شیء مهم در داستان | ساعت، نامه، لوگو، دکمهای که فشار داده میشود | insert shot of ... |
| نمای دونفره (Two shot) | دو آدم کنار هم در یک قاب | رابطه دو کاراکتر، گفتوگوی آرام | two shot of ... |
| نمای از روی شانه (OTS) | یک نفر از پشت شانه دیگری | گفتوگو، نقطه نظر شخصیت | over-the-shoulder shot |
یک نکته درباره نامها: در منابع مختلف، چه فارسی چه انگلیسی، مرز بعضی نماها کمی جابهجا میشود. مثلاً بعضی «نمای متوسط» را از کمر و بعضی از کمی پایینتر حساب میکنند. برای همین در پرامپت، کنار اسم نما، مرز قاب را هم بنویسید (from the waist up). مدل با این دو با هم دقیقتر کار میکند.
03هر اندازه نما چه حسی میسازد؟
قاعده کلی ساده است: هر چه دورتر، اطلاعات بیشتر؛ هر چه نزدیکتر، احساس بیشتر.
نمای باز به بیننده میگوید کجاست و سوژه در این دنیا چقدر کوچک یا بزرگ است. آدمی که در نمای خیلی باز وسط بیابان ایستاده، تنهاست؛ لازم نیست کسی این را بگوید.
نمای متوسط جای کار است. بیشتر زمان یک تیزر تبلیغاتی در نمای متوسط میگذرد، چون هم آدم را نشان میدهد هم کاری که با محصول میکند.
کلوزآپ جای احساس است. لبخند، تردید، اشکی که هنوز نریخته. و نمای خیلی نزدیک جای تأکید: وقتی میخواهید بیننده دقیقاً به یک چیز نگاه کند و به هیچ چیز دیگری نه.
یک اشتباه رایج در تیزرهای ساختهشده با هوش مصنوعی این است که همه نماها یک اندازهاند. ده شات متوسط پشت سر هم، هر کدام زیبا، ولی کل ویدیو یکنواخت و بیضربان. تنوع اندازه نما همان چیزی است که ریتم میسازد.
04یک صحنه، شش نما: پرامپتهای آماده
برای اینکه فرق را خودتان ببینید، این شش پرامپت همان صحنه کافه بارانی را در شش اندازه میسازند. سوژه، نور و سبک ثابت ماندهاند؛ فقط قاب عوض شده. اگر از تصویر مرجع استفاده میکنید، چهره را با رفرنس ثابت نگه دارید (روشش در سیستم رفرنس سیدنس آمده).
۱. نمای خیلی باز
Extreme wide shot of a quiet city street at night in heavy rain, a small café glowing warm on the corner, through its window a tiny figure of a young woman sitting alone. Static camera. Wet asphalt reflecting neon signs, cold blue ambience. Cinematic, 35mm film look.
۲. نمای باز
Wide shot from outside a small café at night, a young woman with short dark hair sits alone at the window table, rain streaking down the glass. Slow push in. Warm interior light against the cold blue street. Cinematic, 35mm film look.
۳. نمای متوسط
Medium shot, from the waist up, a young woman with short dark hair sits at a café window table, both hands around a cup of tea, looking out at the rain. Static camera. Warm tungsten light from inside, raindrops on the glass in the foreground. Cinematic, 35mm film look.
۴. نمای نزدیک
Close-up of a young woman's face behind a rain-streaked café window, she slowly turns her eyes toward the street. Static camera, shallow depth of field. Warm light on her face, blurred neon reflections in the glass. Cinematic, 35mm film look.
۵. نمای خیلی نزدیک
Extreme close-up of a young woman's eye, the reflection of a rainy street and passing car lights visible in her iris, she blinks once. Static camera, macro lens. Warm side light. Cinematic, 35mm film look.
۶. نمای اینسرت
Insert shot of a phone lying face up on a café table next to a cup of tea, the screen lights up with a notification, raindrops on the window behind it out of focus. Static camera, top-down angle. Warm light. Cinematic, 35mm film look.
کنار هم که بگذاریدشان، یک داستان کوچک ساختهاید: شهر، کافه، زن، چهره، نگاه، پیامی که بالاخره رسید. بدون یک کلمه دیالوگ.
05اشتباههای رایج در پرامپت اندازه نما
«کلوزآپ» بدون اینکه بگویید از چه
close-up بهتنهایی کافی نیست. کلوزآپ از صورت؟ از دست؟ از فنجان؟ مدل یکی را انتخاب میکند و احتمالاً همان نیست که میخواستید. همیشه بنویسید close-up of her hands یا close-up of the cup.
زوم بهجای حرکت دوربین
وقتی میخواهید نما از باز به نزدیک برسد، مدلها گاهی بهجای حرکت دوربین، تصویر را زوم میکنند. حس این دو کاملاً فرق دارد. اگر حرکت فیزیکی دوربین را میخواهید، صریح بنویسید: the camera physically moves forward, no lens zoom.
چند اندازه نما در یک پرامپت
«با نمای باز شروع شود، بعد کلوزآپ از صورت و بعد اینسرت از گوشی» سه نماست، نه یکی. مدل یا فقط اولی را میسازد یا وسط کار قاب را بههم میریزد. هر اندازه نما را جدا بسازید و در تدوین کنار هم بگذارید.
کلوزآپ از چهره بدون رفرنس
نماهای نزدیک جزئیات چهره را بزرگ میکنند و همینجا تفاوت بین شاتها بیشتر به چشم میآید. اگر کاراکتر در نمای باز یک قیافه دارد و در کلوزآپ قیافه دیگری، بیننده متوجه میشود. برای نماهای نزدیک همیشه از تصویر مرجع چهره استفاده کنید.
06نماها را در تدوین چطور کنار هم بچینیم؟
نما خوب ساختن نصف کار است؛ نصف دیگر این است که کدام بعد از کدام بیاید. سه قاعده که در تدوین تیزر همیشه به کارمان آمده:
- از باز به نزدیک. ترتیب کلاسیک «معرف، متوسط، نزدیک» هنوز بهترین راه ورود بیننده به یک صحنه است. اول بگویید کجاییم، بعد با چه کسی، بعد چه احساسی دارد.
- بین دو نمای پشت سر هم، اندازه را واضح عوض کنید. کات از یک نمای متوسط به نمای متوسطی که فقط کمی نزدیکتر است، شبیه پرش تصویر دیده میشود. از متوسط به نزدیک یا از باز به متوسط بروید.
- کلوزآپ را خرج نکنید. اگر همه نماها نزدیک باشند، هیچکدام دیگر تأکید ندارد. کلوزآپ را برای لحظهای نگه دارید که واقعاً مهم است.
این ترتیبها را از همان مرحله سناریو بنویسید، نه سر تدوین. در سناریوی دوستونه، کنار هر ردیف اندازه نما را هم مشخص کنید؛ نمونهاش را در آموزش سناریو نویسی تیزر تبلیغاتی ببینید. برای مسیر کامل از سناریو تا خروجی هم آموزش ساخت ویدیو با هوش مصنوعی را بخوانید.
اگر میخواهید تیزر برندتان با همین دقت قاببندی ساخته شود و وقت آزمون و خطا ندارید، خدمات ساخت ویدیو با هوش مصنوعی Xeroframe را ببینید.
FAQسوالات متداول
انواع نما در سینما چند تاست؟
بر اساس اندازه، هشت نمای اصلی داریم: نمای خیلی باز، باز، کامل، متوسط باز، متوسط، متوسط نزدیک، نزدیک (کلوزآپ) و خیلی نزدیک. نمای معرف، اینسرت، دونفره و از روی شانه هم از پرکاربردترین نماهای دیگرند. بعضی منابع تقسیمبندی ریزتری دارند.
فرق نما، پلان و سکانس چیست؟
نما یا پلان یک برداشت پیوسته دوربین تا اولین کات است. صحنه مجموعهای از نماهاست که در یک مکان و زمان میگذرد و سکانس مجموعهای از صحنههاست که یک بخش کامل از داستان را تعریف میکند.
فرق کلوزآپ و اکستریم کلوزآپ چیست؟
کلوزآپ معمولاً کل صورت یا یک شیء را نشان میدهد و برای احساس و واکنش است. اکستریم کلوزآپ فقط یک جزء را نشان میدهد، مثل چشم، لب یا انگشت، و برای تأکید و تعلیق به کار میرود.
اسم نما را در پرامپت فارسی بنویسم یا انگلیسی؟
انگلیسی. مدلهای ویدیو اصطلاحاتی مثل close-up یا wide shot را از دادههای فیلم یاد گرفتهاند و دقیقتر اجرا میکنند. کنار اسم نما، مرز قاب را هم بنویسید؛ مثلاً from the waist up.
مشاوره رایگان